Uşaqlarda D vitamini: faydası, çatışmazlığı, yayda qəbulu

D vitamini böyüməkdə olan uşaq orqanizmi üçün çox vacib vitamindir. O, günəş şüalarının təsiri altında dəridə sintez olunur və qida məhsulları vasitəsilə də orqanizmə daxil ola bilər.

D vitamini uşaqlara nə üçün lazımdır?

• Sümük və diş sağlamlığı: D vitamini kalsium və fosforun mənimsənilməsinə kömək edir, bu da möhkəm sümüklərin və dişlərin formalaşması və qorunması üçün vacibdir.
• İmmunitet sistemi: D vitamini immun sisteminin fəaliyyətini dəstəkləyir, uşağın infeksiyalarla mübarizə aparmasına kömək edir.
• Beyin inkişafı: D vitamini beynin və koqnitiv funksiyaların inkişafında rol oynayır.
• Əhval-ruhiyyənin tənzimlənməsi: D vitamini çatışmazlığı depressiya və digər emosional pozuntulara səbəb ola bilər.

D vitamini çatışmazlığı niyə yaranır və necə bilinir?

Uşaqlarda çatışmazlığın səbəbləri günəş işığının azlığı (çöldə az vaxt keçirmək), D vitamini ilə zəngin qidaların rasionda kifayət qədər olmaması və vitaminin mənimsənilməsinə mane olan bəzi xəstəliklər ola bilər. Çatışmazlığın əlamətləri bunlardır:

• Əzələ və sümük zəifliyi, ağrıları
• Sümüklərin böyümə və inkişafında ləngimə
• Tez-tez infeksiyalar və xəstəliklər
• Əsəbilik və depressiya

Yay aylarında D vitamini verilməlidirmi?

Südəmər dövrdə uşaqların əsas qidası ana südüdür, lakin ana südündəki D vitamini körpənin gündəlik tələbatını ödəmir. Yenidoğulmuşları birbaşa günəş şüası altında saxlamaq məsləhət görülmür, çünki onların dərisinin müdafiə funksiyası tam formalaşmayıb və yanıqlar yarana bilər. Pəncərə şüşəsindən keçən günəş şüası isə D vitamini sintezi üçün kifayət deyil.

Bu səbəblərə görə qidalanma tərzindən asılı olmayaraq (istər ana südü, istərsə də süni qida ilə qidalanan) uşaqlara ən azı 1 yaşına qədər, yay ayları da daxil olmaqla, D vitamini verilməsi tövsiyə olunur. D vitamini yüksək dozada toksik olduğu üçün yalnız həkim tərəfindən təyin olunmalıdır. D vitamininin təbii mənbəyi olan qidalardan (yumurta, balıq, süd, kərə yağı, pendir) istifadə etmək də faydalıdır.